BLOCKCHAIN – XƯƠNG SỐNG CỦA CÁCH MẠNG CÔNG NGHỆ 4.0 (phần 3)

Blockchain và tiềm năng ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực

Không hề đơn giản khi Chủ tịch Tập Cận Bình nói “Blockchain là công nghệ đột phá” dù cho Trung Quốc là nước cấm đoán khắt khe nhất các giao dịch bitcoin và các loại tiền mã hóa khác. Các tập đoàn lớn trên thế giới, điển hình như Maersk, IBM, Amazon, Microsoft, Facebook, Visa, JPMorgan, Deutsche Bank, đều đang chạy đua nghiên cứu và phát triển blockchain, ứng dụng ở nhiều lĩnh vực ngành nghề khác nhau. Các quốc gia trong khu vực Châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Thái Lan, Indonesia cũng không còn đứng ngoài cuộc chơi blockchain.

Xin nhắc lại rằng DLT (nổi bật nhất là blockchain), đã tạo ra một cơ sở dữ liệu không thể sửa đổi, an toàn và tin cậy nhất từ trước tới nay, tạo ra một sổ cái kế toán minh bạch nhất và chính xác nhất, tuyệt vời nhất trong lịch sử nhân loại. Ngoài ra, nó còn cho phép các cơ chế hoạt động ngang hàng, quản lý hiệu quả nhờ cắt giảm được nhiều bước trung gian. Trong một hệ thống thông tin, nếu máy tính (máy chủ) như bộ não xử lý, đường truyền internet như hệ thần kinh và mạch máu, thì cơ sở dữ liệu như trái tim. Đó là ba thành phần cơ bản nhất. DLT không chỉ là trái tim thép, mà nó còn thay đổi cách thức truyền đạt, xác nhận, xử lý và lưu trữ thông tin theo một cách thức hoàn toàn mới, hoàn toàn số hóa, hiệu quả, nhanh chóng, không biên giới, an toàn và tin cậy.

Chú ý: crypto-currency (tiền mã hóa) phải được sinh ra trên nền tảng DLT, nhưng DLT có thể không có bất kỳ loại tiền mã hóa nào.

INTERNET

Sau hơn 25 năm cách mạng công nghệ thông tin kể từ 1990, internet đã biến đổi khá toàn diện và sâu sắc cách mà con người trao đổi thông tin, tuy nhiên vẫn chưa hoàn toàn triệt để. Internet of information vẫn chỉ là internet của thông tin (không quá quan trọng). Nhiều văn bản pháp lý, các hợp đồng vẫn phải thực hiện trên giấy. Đặc biệt, internet không thể vận chuyển được giá trị, cụ thể ở đây là tiền. Bản chất của internet banking là một hệ thống kế toán điện tử được hỗ trợ bởi các đơn vị lưu ký (back-office). Cuối ngày hay cuối tháng, các ngân hàng vẫn phải thực hiện thanh toán bù trừ, chở hàng tấn tiền giấy từ nơi này tới nơi khác. Điều này đặc biệt khó khăn, mất thời gian và tốn kém chi phí, kém an toàn đối với thanh toán quốc tế.

Bitcoin và các loại tiền mã hóa khác, nhờ có DLT, đã mở ra một kỷ nguyên mới, internet of value, hiện thực việc vận chuyển giá trị (tiền hay tài sản) qua internet. Hàng trăm triệu thậm chí hàng tỉ đô la giá trị bitcoin có thể gửi đi toàn thế giới trong vòng vài chục phút với chi phí chỉ vài đô la. Điều không tưởng tượng nổi trong mấy trăm năm lịch sử các hệ thống ngân hàng khắp thế giới.

Kể từ bitcoin, internet không chỉ mang thông tin, mà còn mang được giá trị. Không gian mạng, với công nghệ DLT, ngày càng được mô hình hóa gần hơn, rõ hơn thế giới thực của loài người. Điều này không chỉ là xúc tác, mà đang dần trở thành một trong những nguyên lý cơ bản của IOT và các hệ sinh thái online: nguyên lý chia sẻ giá trị, bên cạnh nguyên lý chia sẻ thông tin (đã có mấy chục năm nay).

DLT cùng với tiền mã hóa sẽ kiến trúc lại không gian mạng, biến nó thành một xã hội internet được mô hình hóa gần như đầy đủ và toàn diện thế giới thực của loài người.

LOGISTICS VÀ THƯƠNG MẠI TOÀN CẦU

Việc phát minh ra container đã cách mạng hóa và làm thay đổi triệt để ngành công nghiệp vận tải hàng hóa quốc tế từ những năm 1950. Từ đó đến nay, internet và máy tính cũng không giúp ích gì đáng kể trong các quá trình xử lý hàng tấn hóa đơn, chứng từ, giấy phép khi xuất cảng, nhập cảng.

Giải pháp vận chuyển TradeLens blockchain được ra mắt vào tháng 8 năm 2018 bởi một công ty liên doanh giữa Maersk và IBM, với khoảng 100 tổ chức toàn cầu tham gia, nhằm mục đích giảm thiểu công việc bàn giấy, chi phí liên quan và tiết kiệm thời gian cho logistics – theo nghiên cứu hiện tại trị giá 4 nghìn tỷ đô la – với hơn 80% hàng hóa được vận chuyển bằng vận tải hàng hải. Trong khi đó, theo Reuters, chính những thủ tục giấy tờ đã làm tăng thêm 20% chi phí trên một container.

Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã hợp tác với hơn 100 nhà lãnh đạo chuỗi cung ứng và logistics hàng đầu để chuẩn hóa các ứng dụng blockchain trong ngành. Dự án này bao gồm hơn 20 chính phủ, cũng như các chủ hàng và nhà cung cấp chuỗi cung ứng lớn bao gồm Maersk, Hitachi và Mercy Corps.

CHUỖI CUNG ỨNG

Các chuỗi cung ứng phức tạp liên quan đến nhiều bên tham gia với lượng thông tin đáng kể, theo đó không một bên nào có thể có quyền truy cập vào tất cả các khía cạnh của chuỗi. Shipchain đã thống nhất theo dõi lô hàng trên blockchain Ethereum, sử dụng sidechain để theo dõi các điểm mốc địa lý được mã hóa riêng lẻ trên mỗi smart contract.

Amazon đang phát triển nền tảng blockchain cho chuỗi cung ứng của nó, tích hợp với mạng lưới thương mại điện tử khổng lồ. Ngoài ra, Amazon còn cung cấp các dịch vụ blockchain quản lý (HyperLedger Fabric, Ethereum) có sẵn trên điện toán đám mây của nó.

Truy xuất nguồn gốc hàng hóa: đây chính là ứng dụng nhỏ nhưng cực kỳ hữu ích của blockchain, đang được triển khai rất rộng rãi bởi hàng trăm dự án, hàng nghìn công ty lớn nhỏ, từ nông sản thực phẩm, vàng bạc đá quý đến các sản phẩm thời trang cao cấp. Blockchain giúp truy xuất thông tin hàng hóa đến tận gốc, minh bạch, đầy đủ, chi tiết rõ ràng, đảm bảo xác thực và tin cậy, điều mà hệ thống tem nhãn mấy chục năm qua chưa thực sự thành công.

HỆ THỐNG THÔNG TIN Y TẾ & DƯỢC PHẨM

Công nghệ Blockchain có thể được sử dụng để lưu trữ và theo dõi hồ sơ sức khỏe của bệnh nhân. Dữ liệu bệnh nhân có thể được lưu trữ trên blockchain và quyền sở hữu hồ sơ sức khỏe có thể được trả lại cho bệnh nhân. Với những lợi ích của việc quản lý dữ liệu lớn, khả năng tương tác dữ liệu, bảo mật dữ liệu và tính toàn vẹn, Blockchain giúp kích hoạt hệ thống chia sẻ dữ liệu an toàn. Điều này sẽ cung cấp quyền truy cập vào tất cả các chi tiết về bệnh nhân và điều này sẽ giúp giảm chi phí.

Vi phạm dữ liệu sức khỏe là một trong những vấn đề tồn tại lâu dài trong ngành. Việc sử dụng blockchain để cho phép nhiều cấp độ truy cập khác nhau đến người dùng có thể giải quyết vấn đề này. Thông tin truy xuất nguồn gốc xuất xứ của thuốc cũng có thể được lưu trữ và dễ dàng truy tìm trên blockchain với độ tin cậy cao.

BẢO HIỂM

Ngành bảo hiểm truyền thống bao gồm nhiều trung gian và quy trình có thể được loại bỏ bằng cách sử dụng công nghệ blockchain. Ví dụ về các trường hợp sử dụng trong ngành như:

Yêu cầu giải quyết: liên quan đến nhiều bên từ các công ty bảo hiểm đến các công ty tái bảo hiểm, môi giới và giấy tờ thủ tục liên quan. Bây giờ các quy trình tốn kém và tốn thời gian này có thể được sắp xếp hợp lý với blockchain.

Chính sách bảo hiểm chuyến bay: blockchain cho phép bảo hiểm chuyến bay bị delay, hoàn toàn tự động mà không cần tương tác với một công ty bảo hiểm. Bằng cách sử dụng smartcontract, khách hàng có thể được bồi thường ngay lập tức trong thời gian thực bất cứ khi nào chuyến bay của bạn bị trì hoãn.

ĐỊNH DANH CÁ NHÂN, CẤP CHỨNG CHỈ, XÁC THỰC ĐIỆN TỬ VÀ QUẢN LÝ SỐ

Hơn 20 năm phát triển của công nghệ thông tin nhưng hệ thống danh tính và thông tin cá nhân có quá nhiều bất cập và kém bảo mật. Dựa trên nền tảng Blockchain, có thể xây dựng một hệ thống định danh công dân quốc gia thống nhất, chính xác, an toàn và tin cậy. Người dùng có quyền kiểm soát trực tiếp danh tính của họ và cấp quyền cho người khác truy cập. Chính phủ có thể quản lý vĩ mô và liên kết với hàng loạt dịch vụ công khác trên nền tảng định danh số.

Hiệp hội các đại học – cao đẳng ở Singapore đã phát triển một nền tảng blockchain để quản lý hồ sơ học tập của sinh viên, cấp phát các văn bằng, chứng chỉ điện tử. Lần đầu tiên, blockchain, với cơ sở mã hóa thông tin, có thể mở ra giai đoạn xác thực điện tử, hợp đồng điện tử, thậm chí là các văn bản pháp luật và qui định được phát hành điện tử một cách nhanh chóng mà vẫn an toàn, bảo mật, có giá trị tương tương các giấy tờ truyền thống. Blockchain có tiềm năng trở thành công nghệ lõi của chính phủ điện tử, quản lý hệ thống định danh và xác thực điện tử.

Còn rất nhiều ngành nghề lĩnh vực mà blockchain có thể thay đổi gốc rễ về mặt quản lý và trao đổi thông tin, cũng như thanh toán, trong lĩnh vực bất động sản, quản trị dữ liệu lớn, thúc đẩy AI, quản lý mạng xã hội, huy động vốn cộng đồng, gây quỹ từ thiện, cứu trợ, … Thị trường Blockchain trong ngành công nghiệp ô tô và hàng không vũ trụ được dự báo sẽ đạt hơn 20 tỷ đô la vào năm 2029.

Còn tiếp.

Tác giả: Thuật Đỗ (PAVEN) – COO & cofounder of KingChain Media, PhD candidate at Hong Kong University of Science and Technology.

Theo dõi chúng tôi:

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*